09 ŞUBAT 2010 SALI

Utku Çakırözer utku.cakirozer@aksam.com.tr

Devrim yıldönümünde İran'a dikkat

İki gün sonra İslam Devrimi'nin 31. yıldönümünü kutlamaya hazırlanan komşumuz İran'da, çok yakından izlememiz gereken ilginç gelişmeler yaşanıyor.

NÜKLEER PROGRAM
ABD, İngiltere, Almanya ve Fransa, elindeki uranyumu ülke dışına çıkarma yönünde verdiği sözü tutmayan İran'a ağır ekonomik yaptırımlar uygulanmasını istiyor. Son dönemde Rusya da bu gruba katılarak İran üzerinde baskıyı artırdı.
Bu uzlaşıdan farklı hareket eden iki ülke var. Biri Çin diğeri Türkiye. Çin, İran'ın en büyük iş ortağı olduğu için 'şimdilik' yaptırımlara sıcak bakmıyor. Türkiye ise doğu sınırında yükselecek gerginliğin bölge istikrarına olası yansımalarını engellemek için İran ile uluslararası toplum arasında belki de tek arabulucu durumunda.
Türkiye'nin iyi niyetli girişimleri ise maalesef İran liderliğinin çelişkili açıklamalarının gölgesinde kalıyor. Geçen hafta elindeki uranyumu ülke dışına çıkarmaya hazır olduğu sözünü veren İran Cumhurbaşkanı Ahmedinecad, hafta sonu hiç böyle bir şey söylememiş gibi uranyum zenginleştirme faaliyetlerini artırma kararı açıkladı.
İran'daki bu gel-git durumundan Ankara da rahatsız. Son dönemdeki toplantılarda İran'a 'Amacınız nükleer silah yapmaksa bu işe bizi karıştırmayın. Böyle bir niyetiniz yoksa da bir an önce dünyayı ikna edici adımları atın' mesajları yüksek sesle iletiliyor. Devrim yıldönümünde Tahran'dan verilecek nükleer mesajı tüm dünya gibi Ankara da dikkatle izleyecek.

YEŞİL HAREKET MEYDANLARDA
Bu yılki 11 Şubat 'ı asıl ilginç kılan, 31 yıldır ilk kez yönetim karşıtı protestolara sahne olacak olması. Geçen yıl yapılan Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde yolsuzluk yapıldığı iddiaları nedeniyle sokaklara dökülen muhalefet, Ahmedinecad yönetiminin sertlik politikalarının da etkisiyle büyümüş durumda. İran'ı tanıyanlar ilk kez bu kadar geniş ve nitelikli bir muhalefet oluştuğuna dikkat çekiyor.
Protestoların amacı sanıldığı gibi İran İslam Cumhuriyeti'ni devirmek değil. Amaç İran yönetiminin demokratik adımlar atmasını sağlamak. Nitekim protestocular arasında Devrim kadrolarından yetişen Musevi ve Karubi gibi sevilen isimler de var. Nobel ödüllü insan hakları savunucusu Şirin Ebadi'nin de aralarında bulunduğu çok sayıda saygın İranlı, halka perşembe günü meydanlara inme çağrısı yapmış durumda. 'Yeşil hareket' ismiyle anılan protestolar karşısında daha da sert tavır takınan İran yönetimi ise iki kişiyi idam etti. Dokuz kişi daha aynı ceza ile karşı karşıya. Devrim Muhafızları da 11 Şubat'ta protesto etmek isteyenlere taviz verilmeyeceğini açıkladı.

TEK CESUR ÇIKIŞ SAADET'TEN GELDİ
Dünyanın ilgisini toplayan yanıbaşımızdaki demokrasi mücadelesine Türkiye bugüne kadar sessiz kalmayı tercih etti. İsrail'de Müslümanlara, Çin'de ise Uygur Türklerine yönelik insan hakları ihlallerine olağanüstü sert tepki gösteren hükümet daha geçen hafta bir kez daha İran seçimlerinin 'demokratik' olduğunu vurgulamakla yetindi. İran'daki gelişmeleri yakından takip eden ve en cesur açıklamayı yapan kişi sürpriz bir biçimde Saadet Partisi Genel Başkanı Numan Kurtulmuş oldu. İran İslam Devrimi'nin halkın 'özgürlük, adalet ve hak arayışı'nın sonucu olduğuna dikkat çeken Kurtulmuş, 'Son yaşananlar bu ilkelerle ilgili beklentilerin karşılanmasında sorun yaşandığını gösteriyor. İran'da daha katılımcı bir yapının sağlanması İran halkının da yararınadır' dedi.
'İran yönetimi ile konuşabilir olmayı' dünyaya bir avantaj olarak gösteren hükümetin, demokrasi geleneğinin komşumuz İran'a da yerleşmesi konusunda Tahran'daki muhataplarına aklın ve sağduyunun yolunu göstermesi gerekir. Bakalım yarından sonra Ankara'dan böyle mesajlar duyabilecek miyiz?

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.