AKŞAM
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Al Hamdani, El Kaide'ye karşı mücadele edecek güçlerinin olduğunu söylüyor. Hamdani, 'Yabancı bir gücün müdahale etmesi kötü olur. Buna karşı tüm Yemenliler savaşırız' diyerek ABD'ye mesaj veriyor
ABD'de ikinci 11 Eylül'ü düzenlemek isteyen Nijeryalı Umar Farouk Abdülmuttalib'in Yemen'deki El Kaide tarafından eğitildiğinin ortaya çıkmasının ardından, 'ABD, Irak ve Afganistan'dan sonra üçüncü cepheyi Yemen'de açacak' spekülasyonları yapılmaya başlandı. Bu iddialar üzerine pek çok uzman 'İkinci Afganistan olur' uyarısı yaparken başkent Sanaa'da da büyük rahatsızlık var. Yemen Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Dr. Abdul Hadi H. Al Hamdani ile son durumu ve operasyon ihtimalini konuştuk. Al Hamdani, Yemen'in finansal desteğe ihtiyaç duyduğunu ama yabancı müdahaleyi gerektirecek bir durum olmadığını söyledi. ABD'nin de bu fikirden uzak olduğunu savunan Hamdani, 'Müdahale ABD ve Yemen için iyi olmaz. Tüm Yemenliler olarak savaşırız' diye konuştu. Hamdani Cumhurbaşkanlığı ofisinde yaptığımız görüşmede sorularımızı şöyle yanıtladı:
l Ülkenin kuzeyi ve güneyi iki ayrı mücadeleye sahne oluyor. Kuzeydeki savaşın nedeni Sünni-Şii çatışması mı?
Yemen'de Zeydilik diye küçük bir mezhep var. Aslında bu Şiilikte son derece dengeli. Al- Houthi aşireti İran'daki Şiilerle bağlantı kurup buradaki bazı durumları kendi lehine geliştirmeye çalıştı. Ekonomik göstergeler iyi değil ve yüksek oranda işsizlik var. Al-Houthiler de bundan yararlanıyor, insanlara 'iş vereceğiz' deyip süreci kendi lehine çevirmeye çalışıyor. Devletin düşüşü ve dini kullanarak Şaada bölgesinde egemenlik kurmaya çalışıyorlar.
l İran'ın Al-Houthileri desteklediğine dair somut bir kanıtınız var mı?
İran desteğini inkar ediyor ama biz buna inanıyoruz. Onların Suudi Arabistan sınırına gidip cephe açmaları, kuşkularımıza yeni bir boyut getirdi. İran'ın orada Suudi Arabistan gibi büyük bir ülkede istikrarsızlık yaratmak gibi bir isteği var.
l Yemen'de El Kaide neden ve nasıl gelişti?
Yemen'in doğal yapısında gerçek dindarlık var ama radikalleşme yok. Tarihimiz de bunu anlatıyor. Burada dini temeller üzerinde siyasallaşma olsa dahi, silaha başvurulmasını beklemeyiz. Yemen, Suudi Arabistan'la komşu olduğu için karşılıklı hareketlenme oluyor ve bu süreç içinde El Kaide oluştu. Savaşmak için Afganistan'a giden Yemenliler bu grubun oluşmasına katkıda bulundu. Şimdi de Pakistan'dan dönenlerle bir grup oluşturmaya çalışıyorlar. El Kaide tehdidi konusunda ne yazık ki medya olumsuz rol oynuyor. Olayı olduğundan çok daha büyük göstermeye çalışıyorlar. Bizi dünyanın dört bir yanından arayan herkes çok tedirgin. Onlara tedirginlik duymalarını gerektiren bir durum olmadığını söylüyoruz.
l El Kaide'nin yerleştiği bölgeleri biliyor musunuz? Nasıl örgütleniyorlar?
Sürekli bir merkez ve belli kampları yok. Sürekli yer değiştiriyorlar. Para ile muhtaç kişileri örgüte çekiyorlar. Bize göre Yemen'de sayıları çok fazla değil. Tabii ki El Kaide'nin destek için görevlendirdiği fakir Yemenliler var ama onları ayırmak lazım. Para verip iş vaadiyle dini istismar ediyorlar.
l El Kaide'yi durdurmak için ne gibi önlemler alıyorsunuz?
Ordu ve istihbarat birimlerimiz büyük gayret içinde. Suudi Arabistan ve ABD ile bilgileri paylaşıyoruz. Sorunların üstesinden gelmek için farklı metotlar geliştireceğiz. Güneydeki sorunların çözümü için siyasi çözüm ve reform gerekli. Kuzeydeki al-Houthiler için Suudi Arabistan'la işbirliği yapıyoruz. Dışarıdan gemilerle ülkeye silah gelmesini engellememiz gerekiyor. El Kaide uluslararası bir sorun ve çözümü de uluslararası işbirliği gerektiriyor. Ama olayları büyütmemek gerek. El Kaide ABD'de bile var.
l El Kaide tehdidi nedeniyle pek çok Batılı ülke birkaç gün için büyükelçiliklerini kapattı. ABD Irak ve Afganistan sonrası üçüncü cepheyi
Yemen'de açabilir mi? Sizce bu ihtimal ne derece güçlü?
Büyükelçilik kapatma furyası oldu ama ertesi günlerde teker teker yeniden açtılar. Her şey, Abdülmuttalib'in Yemen'de eğitilmiş bombacılardan bahsetmesiyle bir anda patladı. Ama sonra daha sağlıklı değerlendirmeler yapıldı. ABD'lilerin ilk kızgınlıkları geçti. Abdülmuttalib, Al Awlaki ile görüşmeye buraya geldi. Ama geliş amacı El Kaide değildi. Çünkü El Kaide'nin sistemi farklı. El Kaide sisteminde, Yemen'de yetişmiş ve eyleme gönderilecek kişi Yemenli olur, başka ülkeden değil.
YABANCI GÜÇ TERÖRÜ BESLER
l ABD müdahale ederse ne olur?
Dışarıdan bir gücün Yemen'e müdahalesi ne Yemen'in ne de ABD'nin lehine. Yabancı güç müdahalesi, kesinlikle terörü öldürmez, tam tersine artırır. Yemen'de adama ihtiyacımız yok. Ordumuz hazır. Yemen'in sadece imkanları yeterli değil. Yemenliler de radikalleşmeyi sevmiyor. Diyelim ki yabancı bir güç geldi. Bu çok kötü olur. Tüm Yemenliler karşı koyar ve savaşırız. Son dönemde Suudi Arabistan'la yapmaya başladığımız işbirliği sonucu çok sayıda radikal tutuklandı. Bu olumlu gelişmelerin dikkate alınması gerek.
l Ülkenizin en büyük 3 problemini nasıl sıralarsınız?
Çözülebilme kolaylığına göre sıralayacağım. İlki güneydeki sorun ve devletin yapması gereken reformlar var. İkincisi, kuzey savaş. Üçüncüsü ise, El Kaide. Onun çözümü süre olarak diğerlerinden daha uzun zaman alabilir. Düşman görünmediği için, yok etmek de daha zor.
Terör timinden basın şov
Yemen hükümeti olası bir ABD müdahalesini önlemek için El Kaide ile mücadelede etkin olduğunu göstermek amacıyla operasyonlara hız verdi. ABD ile birlikte yapılan hava operasyonları ülkede tepki çekse de Yemen'in işbirliğine hazır olduğunu göstermesi bakımından büyük önem taşıyor. ABD ve İngiltere de ikinci 11 Eylül denemesi yapan Farouk'un Yemen bağlantısı ortaya çıkınca, Yemen ve Somali'ye verdiği desteği artırma kararı aldı. Yemen'e ve ülkede özel olarak kurulmuş Terörle Mücadele Gücü'ne finansal destek verilmesi kararlaştırıldı. Amerikan ve İngiliz eğitmenler tarafından 2003'te kurulan birimin eğitimleri sıkılaştırıldı. Dikkati çeken bir diğer unsur ise söz konusu gücün son dönemde basın önünde eğitim yapıyor olması. Şovun amacı, 'ülkenin tek başına El Kaide ve diğer tehditlerle mücadele edebilecek güçte olduğunu göstermek'. Ülkede bulunduğumuz süre içerisinde bu eğitimlerden yapılmadığı için, 9 Ocak'taki eğitimi ajansların fotoğraflarıyla sunuyoruz.
Yemen yönetimi ne düşünüyor?
Yemen, kuzeydeki Şii al-Houthi kabilesiyle savaşıp güneydeki zenginlik paylaşımı kavgası nedeniyle başlayan ayrılıkçı hareketle uğraşırken, El Kaide'nin artan tehditleri nedeniyle üç cephede birden mücadele etmek zorunda kaldı. Kabile sistemi temelinde yükselen genç Yemen Cumhuriyeti'nde, hükümetin mevcut iki sorun için gösterdiği performans, Batı tarafından çok da yeterli görülmüyor. Bu nedenle, bazı Batı ülkeleri 'uluslararası tehdit olan El Kaide için biz harekete geçemezsek, Yemen Hükümeti bir şey yapamaz' görüşünde. Alternatif çözüm, Amerikan müdahalesi. Irak ve Afganistan örneklerine bakan Yemenliler ise, bu alternatifi düşünmek dahi istemiyor. Dizimizin bugünkü bölümünü, Başkent Sanaa'nın konuya bakışı ve dünyaya mesajına ayırdık.
YARIN Batılı ülkeler büyükelçilik kapatırken, Türkiye büyükelçisiyle sokaklarda Osmanlı'nın izini sürdük.