Unutulan Kamondo’ya 100 yıl sonra vefa

Kamondo Merdivenleri başta olmak üzere çok sayıda eser bırakan Avraham Kamondo yıllar sonra hatırlandı. Kamondo’nun talan edilen
anıt mezarı restore edilecek

Bülent ŞANLIKAN / İSTANBUL

ist_01 Hızlı çıktığınızda nefesinizi kesen İstanbul’un simgelerinden biridir Kamondo Merdivenleri. Bankalar Caddesi’ne çıkan bu merdivenler ismini İstanbul’da yaşamış ünlü Yahudi Ailesi Kamondolar’dan alıyor.
Modern İstanbul’un temellerinin atılmasında büyük rol oynayan, ilk belediye Altıncı Daire’nin kuruluşuna büyük destek veren Şirket-i Hayriye, Dersaadet Tramvay Şirketi gibi kentsel alt yapı yatırımlarına öncülük eden Kamondo Ailesi çok sevdikleri kentte yıllar geçtikçe unutuldu. Ailenin büyüğü Salomon Dö Kamondo’nun Hasköy’de yaptırılan Anıt Mezarı ise harabeye döndü. Neredeyse 100 yıl sonra vefasızlığa dur dendi.
Define arayanlar tarafından delik deşik edilip ve harabeye dönen anıt mezarın ve çevresindeki mezarlığın restorasyonu için Yahudivsimi” etkinlikleri kapsamında açılan Kamondolar Ser cemaati harekete geçti.
Projenin arkasında Hahambaşılık, 500’üncü Yıl Vakfı, 2010 Ajansı’nda oluşturulan bir çalışma grubu, Mimar Sinan Üniversitesi ile Türkiye’de Kamondo Ailesi hakkında ciddi araştırmalar yapan ve bu konuda iki kitap yazan Nora Şeni bulunuyor. Paris’te “Türkiye Megisi’nin de mimarı olan Şeni, aynı zamanda oluşturulan kurula danışmanlık yapıyor. Anıt Mezarı’ın eski haline getirilmesi için hazırlanan mimari projeyi ise Mimar Sinan Üniversitesi’nden Doç. Dr. Güzin Kaya üstleniyor. Türkiye Musevi Cemaati Başkanı Silvio Ovadia, Türk Musevi Cemaati Onursal Başkanı Bensiyon Pinto, 500. Yıl Vakfı Başkanı Naim Avigdor Güleryüz de projeye destek veriyor. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş’ın imzasının bulunduğu protokol gereği çalışma Mezarlıklar Müdürlüğü ile birlikte yürütülecek.
KÜLTÜR ODASI DA OLACAK
Hasköy’deki Anıt Mezar ve çevresine giriş ve çıkışlar yeniden düzenlenecek. Yapılan çalışma sonucu Anıt Mezar’da bulunması gereken 6 mezar odası tamamen yok edildiği ortaya çıktı. Kamondo’nun mezarına ait mezar taşı girişin hemen sol tarafında bulundu. Koruma Kurulu kabul ederse tepenin Alibeyköy’e bakan yamacında bir kültür odası kurulması da planlanıyor. Önü cam ile kaplanacak odada djjital kütüphane de yer alacak.

Kentin en çarpıcı merdivenleri

YaŞadIĞI dönemde Osmanlı padişahı dahil bütün İstanbullular tarafından saygı gören ve İtalyan İmparatoru Victor Emmanuel tarafından kont unvanı verilen Avraham-Salomon dö Kamondo İspanya’daki engizisyondan kaçan bir aileden geliyor. Kamondo, modern İstanbul’un temellerinin atılmasında büyük rol oynayan bir isim. İstanbul’da ilk belediye olan Altıncı Daire’nin kuruluşu, Şirket-i Hayriye, Dersaadet Tramvay Şirketi gibi kentsel alt yapı yatırımlarına öncülük etti. İstanbul’da yaptırdığı eserler arasında Kasımpaşa’daki Kuzey Deniz Saha Komutanlığı, Galata Residence, Kamondo Hanı ve merdivenleri, Büyükada Han, Karaköy’de Saatçi Han sayılabilir.