23 ŞUBAT 2010 SALI

Metin Taş-Sezgin Özcan metin.tas@aksam.com.tr-sezgin.ozcan@aksam.com.tr

Mirasın reddi niçin ve nasıl yapılır?

Mirasın açılmasıyla, miras (tereke) aktifi ve pasifiyle kendiliğinden mirasçılara geçer. Ancak bu durum, mirasçıların mirası kabul etmek zorunda oldukları anlamına gelmiyor. Yasal ya da atanmış (mansıp), mirasçılar mirası reddedebilirler. Mirasçıların, mirası reddetmesi iki nedenle söz konusu olabiliyor.
Birincisi, murisin (miras bırakan kişinin) borcunun, miras bıraktığı mallardan fazla olmasıdır. Bu durumda, mirasçı mirası reddetmediği takdirde, üste ödeme yapmak durumunda kalacaktır. İkincisi ise mirasçılardan bir ya da birkaçının kişisel borcunun olması, miras payına alacaklılarının el koyacak olması nedeniyle mirası reddetmeleridir. Bu durumda, mirası reddeden kişinin payının ne olacağı, yasal mirasçı veya atanmış mirasçı olmasına göre değişmektedir.
Mirasın reddi, ancak miras hakkının mirasçıya intikalinden sonra söz konusu olur. Mirasçı, iki halde ret hakkından mahrum olur. Bunlardan birincisi, mirasın açık veya kapalı kabulü halidir; ikincisi de üç aylık süre içinde ret hakkının kullanılmamış olmasıdır.

RET SÜRESİ
Medeni Kanun'un (MK) 606. maddesi gereğince miras, 'üç ay' içinde reddedilebilir. Ret hakkının kullanılması, murisin son yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesine yapılacak yazılı veya sözlü bir beyanla olur. Bu süre içinde reddedilmediği takdirde, miras, mirasçı tarafından kabul ve kesin olarak iktisap edilmiş olur (MK m. 610).
Ayrıca mirası reddeden kişi, miras bırakanın ölüm olayını ve ölüm tarihini ispat etmek zorundadır. Mirası ret talebinde bulunan mutlaka sebep bildirmek zorunda değildir. Mirası ret talebi, şarta bağlanamaz.
Mahkeme, dilekçe geldikten sonra öncelikle ret talebinin zamanında yapılıp yapılmadığını inceler. Ayrıca ret talebinde bulunanın, mirasçılık sıfatının olup olmadığı ve hukuki menfaatinin olup olmadığı da incelenir.

REDDİN SONUÇLARI
Mirasın reddi halinde, mirası ret eden mirasçının mirasçılık hakları sona erer. Mirasın ret edilmesi sadece mirası ret eden kişiye yönelik sonuç ortaya çıkartır. Mirasın reddi halinde, reddeden kişinin yasal mirasçı veya atanmış mirasçı olması, reddeden mirasçıların sayısı gibi durumlara göre farklı sonuçlar ortaya çıkmaktadır. Aşağıda bu durumlara değinilmektedir.
Yasal mirasçılardan biri mirası reddederse onun payı, miras açıldığında kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer. Örneğin, murisin 120.000 TL değerindeki mirası için kanuni mirasçıları eşi (E) ve 4 çocuğu (A, B, C, D) olsun. Miras reddedilmediğinde eş mirasın 1/4'ü olan 30.000 TL'yi alacak; çocuklar ise kalan 90.000 TL'yi 22,500 TL'lik paylar halinde alacaktır. Çocuklardan (D) mirası reddederse, mirası (D)'nin mirasçılarına geçecektir. (D) evli ve çocukluysa (D)'nin miras payı olan 22.500 TL (D)'nin eşiyle çocukları arasında paylaştırılacaktır (eşe 1/4'ü, kalan çocuklara). (D) evli ve çocuğu yoksa (D)'nin miras payı (D)'nin eşiyle (D)'nin üstsoyu arasında paylaştırılacaktır (eşe 1/2'si kalan (D)'nin annesine). Eğer (D) bekarsa, payının tamamı annesine geçecektir.
Mirası atanmış mirasçı reddederse; murisin aksi yönde iradesi olduğu anlaşılmadığı takdirde, mirası reddeden atanmış mirasçının payı murisin en yakın yasal mirasçılarına kalır.

Personele dışarıdan yedirilen yemeğin gider kaydı
18 Şubat 2010 tarihli AKŞAM'da Maliyenin görüşüne göre, mükelleflerin ticari faaliyetlerine ilişkin olarak satın aldıkları (kırtasiye, büro, temizlik malzemeleri gibi) ve bedeli fatura düzenleme haddini aşmayan mal ve hizmet alımları için düzenlenen perakende satış fişi ya da yazar kasa fişlerinin gider belgesi olarak kabul edilmesine ilişkin düzenlemenin, mükelleflerin sadece işyerinde kullanmak ve tüketmek amacıyla satın aldıkları mal ve hizmetleri kapsamakta olduğunu, şehir içi ve dışındaki iş seyahatlerinde yeme, içme gibi harcamalarının bu kapsamada değerlendirilmesinin mümkün olmadığını ve bu tür harcamaların fatura ile belgelendirilmesi gerektiğini belirtmişsiniz.
Buna göre şehir dışındakiler anlaşılır bir şekilde, ama şehir içindekiler için durum nasıl olacak? İşyerimizde yemek yapılmıyor ve yemeği dışarıdan söylüyoruz. Gelen fişler de şehir içinde farklı adreslerden. O zaman bunların işyerinde tüketildiğini nasıl ispat edeceğiz? Ya da işveren gitti dışarıda yedi, fişini getirdi. Bunu ne yapacağız? Gökhan Topçu?
Maliyenin görüşü, iş seyahatlerindeki yeme, içme gibi harcamalarla ilgili. Gelir Vergisi Kanunu'nun 40. maddesine göre hizmetli veya işçilerin işyerinde veya müştemilatındaki iaşe ve ibate giderlerinin safi kazancın tespitinde indirimi kabul ediliyor. GVK'nın 23. maddesine göre de, işverence işyerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 2010 yılı için 10 TL'yi aşmaması ve buna ilişkin ödemenin yemek verilme hizmetini sağlayan mükelleflere yapılması halinde, yemek bedelleri gelir vergisinden istisna tutuluyor. İşyerinden çalışanlar için dışarıdan söylenen ve işyerinde yenen, fatura düzenleme haddini aşmayan yemek bedelleri için perakende satış fişi veya yazar kasa fişi kısıtlaması yok.
İşverenin dışarıda yediği yemeğin ise, ticari kazancın elde edilmesi ile ilgili olması ve fatura ile belgelendirilmesi halinde gider yazılması söz konusu olabilir.

Emeklilik için 58 yaşınız doldurmanız gerekiyor
19.02.1977 doğumlu bir bayanım. 22.12.1999 tarihinde SSK'lı olarak işe başladım. 08/2004'e kadar çalışmam mevcut. Doğum sebebiyle işten ayrıldım ve bugüne kadar çalışmadım. Toplam prim ödeme gün sayım 1283. Bu hafta işe başlama durumum var. Ne zaman ve nasıl emekli olabilirim? Tuba Karaburunoğlu
SSK'dan (devredilen) emeklilik için her halükarda 58 yaşınızı doldurmanız gerekiyor. En az 7000 gün prim ödemek koşuluyla 58 yaşınızı doldurduğunuzda emekli aylığına, en az 4500 gün prim ödemek koşuluyla yine 58 yaşınızı doldurduğunuzda kısmi emekli aylığına hak kazanırsınız.
Başka bir anlatımla, 58 yaşınızı doldurduğunuzda en az 7000 gün prim ödemiş olursanız tam, 7000 günden az 4500 günden fazla prim ödemiş olursanız kısmi emekli aylığı bağlanır.

AKLINIZDA BULUNSUN
İhracat yasakları
BAZI ürünlerin başka ülkelere satışı, yani ihracı yasaktır. Örneğin, ceviz, dut, kiraz, armut, erik, porsuk, dişbudak, karaağaç ve ıhlamur adlı ağaç türlerinin kütük, tomruk, kereste, kalas ve taslak olarak ihracı yasaktır. Bu yasağa uymayanlara altı aydan iki yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası veriliyor.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.