AKŞAM

Kira gelirinin vergisi nasıl hesaplanacak?

Beyan edilecek kira, konut kira geliri ise önce 2 bin 600 TL istisna düşülecek. Ancak ticari, zirai ve mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek zorunda olanlar bu istisnayı düşmeyecekler. Götürü gider usulünü seçenlerden; konut kira geliri beyan edenler istisna düşüldükten sonra kalan tutarın, işyeri kira geliri beyan edenler ise brüt işyeri kira gelirinin yüzde 25'ini, götürü gider olarak indirecekler.
Gerçek gider yönteminin seçilmesi halinde, konut kira geliri istisnasına isabet eden gider tutarı indirilemiyor. Bu nedenle, konut kira geliri sahipleri önce gider toplamının istisna tutarına isabet eden kısmını hesaplayacaklar. İstisnaya isabet eden kısım hariç, gerçek gider tutarını indirim konusu yapacaklar. İşyeri kira geliri elde edenlerde istisna uygulaması söz konusu olmadığı için kira gelirlerinden, gerçek gider tutarının tamamını indirebilecekler.
Giderlerin düşülmesinden sonra kalan miktar, üzerinden vergi hesaplanacak tutar (vergi matrahı) olacak. Bu tutar üzerinden, yüzde 15'ten başlayan gelir vergisi tarifesine göre, ödenecek vergi hesaplanacak.

İNDİRİLEMEYECEK GİDER NASIL HESAPLANACAK?
Gerçek gider yönteminin seçilmesi halinde, konut kira geliri istisnasına isabet eden ve indirim konusu yapılamayacak gider tutarı aşağıdaki formülle hesaplanacak.
Örneğin, 2009 yılında 12 bin TL konut kira geliri olan Engin beyin, gerçek gider usulünü seçtiğini ve gerçek giderlerinin 6 bin TL olduğunu varsayarsak, Engin bey 6 bin TL'lik gerçek giderinden 2 bin 600 TL'lik istisnaya isabet eden kısım olan; [(2.600x6000)/12.000] =1.300 TL'yi indiremeyecek, kira gelirinden (6.000-1.300=) 4 bin 700 TL indirebilecek.

2009 Yılı Kira Gelirlerine Uygulanacak Gelir Vergisi Tarifesi
8.700 TL'ye kadar   % 15 
22.000 TL'nin 8.700 TL'si için 1.305 TL, fazlası % 20
50.000 TL'nin 22.000 TL'si için 3.965 TL, fazlası % 27
50.000 TL'den fazlasının 50.000 TL'si için 11.525 TL, fazlası  % 35
oranında vergilendirilir.   


Kira gelirlerinde gider indirimi
KİRA geliri elde edenlerin, kira gelirinin safi tutarının saptanması için seçebilecekleri iki gider yöntemi var.  Bunlardan biri 'götürü gider', diğeri 'gerçek gider' yöntemidir.
Götürü gider yönteminde belge aranmaksızın kira hasılatının belli bir oranı gider kabul edilir. Gerçek gider yönteminde ise belgeye dayalı harcamalar dikkate alınır. Götürü ya da gerçek gider yönteminin seçimi, gayrimenkullerin tümü için yapılır. Bunlardan bir kısmı için 'götürü gider', bir kısmı için de 'gerçek gider' yöntemi seçilemez.

GÖTÜRÜ GİDER YÖNTEMİ
Götürü gider yönteminin seçilmesi halinde hiçbir gider belgesi olmadan, istisna tutarını (konutlarda) düştükten sonra kalan tutarın yüzde 25'i 'götürü gider' olarak kira gelirinden indirilebiliyor. Ancak, götürü gider yöntemini tercih edenler, aradan iki yıl geçmeden bu yöntemden dönemezler.

GERÇEK GİDER YÖNTEMİNDE İNDİRİLECEK GİDERLER
Gerçek gider yönteminin seçilmesi halinde kira gelirlerinden indirebilecekleri giderler, Gelir Vergisi Kanunu'nun 74. maddesinde sayılmış olup;

1- Kiraya veren tarafından ödenen aydınlatma, ısıtma, su, asansör giderleri,
2- Kiraya verilen malların idaresi için yapılan idare giderleri,
3- Kiraya verilen mal ve haklara ait sigorta giderleri,
4- Kiraya verilen mal ve haklar dolayısıyla yapılan ve bunlara sarf olunan borçların faizleri ile konut olarak kiraya verilen bir adet gayrimenkulün iktisap (edinme) yılından itibaren 5 yıl süre ile iktisap bedelinin yüzde 5'i (iktisap bedelinin yüzde 5'i tutarındaki bu indirim, sadece ilgili gayrimenkule ait hasılata uygulanır, indirilmeyen kısım gider fazlalığı sayılmaz),
5- Kiraya verenler tarafından ödenen emlak vergisi, resim, harç ve şerefiyelerle, belediyelere ödenen harcamalara katılma payları,
6- Amortismanlar,
7- Kiraya verenin yaptığı onarım giderleri,
8- Kiraya verenin ödediği bakım ve idame giderleri,
9- Kira ile tuttukları mal ve hakları kiraya verenlerin ödedikleri kiralar ve diğer giderler,
10- Sahibi bulundukları konutları kiraya verenlerin, kira ile oturdukları konut veya lojmanların kira bedeli,
11- Kiraya verilen mal ve haklarla ilgili olarak sözleşmeye, yasaya ya da mahkeme ilamına dayanılarak ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar, brüt kira tutarından indirilir.

EVİNİ KİRAYA VERİP KİRADA OTURANLAR
Bazı kişiler sahip oldukları konutu çeşitli nedenlerle kiraya verip, kendileri de kirada otururlar. Bu kişiler, 2.600 TL'yi aşan konut kira gelirleri için beyanname vermek zorundalar. Ancak 'gerçek gider' yöntemini seçmeleri halinde, elde ettikleri kiradan, kirada oturdukları konut için ödedikleri kirayı indirebilirler. Bu durumda ya hiç vergi ödemezler ya da çok az vergi öderler.

Beyanname nereye verilecek?
Yıllık gelir vergisi beyannamesi verme dönemi 1 Mart 2010 Pazartesi günü başladı. 2009 yılında elde ettiği kira geliri, istisna ve beyan sınırını aşanlar, kira gelirleri ile ilgili yıllık gelir vergisi beyannamelerini 25 Mart 2010 Perşembe günü mesai saati bitimine kadar verebilecekler.
Kira gelirleri ile ilgili beyanname, mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine verilecek. Mükellefler genellikle ikametgahlarının bulunduğu yerin vergi dairesine bağlı oldukları için, kira gelirleriyle ilgili yıllık gelir vergisi beyannamelerini de kira geliri elde ettikleri gayrimenkulün değil, kendi ikametgahlarının bulunduğu yerin vergi dairesine verirler.
Yurtdışında ikamet eden vatandaşlarımız ise Türkiye'de elde ettikleri kira gelirini gayrimenkulün bulunduğu yerin vergi dairesine verirler.

VERGİ NE ZAMAN ve NEREYE ÖDENECEK?
Verilen gelir vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan gelir vergisi, mart ve temmuz aylarında, iki eşit taksitte ödenecek.
Hesaplanan gelir vergisi;

l Mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesine,
l Bağlı olunan vergi dairesinin bulunduğu yerin belediye sınırları dışındaki vergi dairelerine,
l Vergi tahsiline yetkili banka şubelerine,ödenebilecek.

ÖRNEK1: Cengiz Şimşir, 2009 yılında 36.000 TL işyeri kira geliri elde etmiş, kira tutarı üzerinden yıl içinde 7.200 TL gelir vergisi kesintisi yapılmıştır. Gider yöntemi olarak götürü gider yöntemini seçmiştir.
ÇÖZÜM: Cengiz Bey'in 2009 yılında elde ettiği işyeri kira geliri, 22.000 TL'lik beyan sınırını aştığı için beyanname vermek zorunda. Beyan edeceği safi iradın ve ödeyeceği verginin hesabı aşağıdaki gibi olacak.
Cengiz Bey'in işyeri kira geliri üzerinden yapılan vergi kesintisi, beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinden fazla olduğundan, vergi ödemeyeceği gibi 1.885 TL vergi iadesi alacak.
2009 yılı işyeri kira geliri 36.000 TL
% 25 götürü gider - 9.000 TL

Safi irat (vergi matrahı) 27.000 TL
Hesaplanan gelir vergisi 5.315 TL
Mahsup edilecek GV (Yıl içinde kesilen) - 7.200 TL

İadesi gereken gelir vergisi 1.885 TL

ÖRNEK 2: İhsan Vatancan, 2009 yılında 7.400 TL konut kira geliri elde etmiş ve gider yöntemi olarak götürü gider yöntemini seçmiştir.
ÇÖZÜM: İhsan Bey'in 2009 yılında elde ettiği konut kira geliri 2.600 TL'lik istisna tutarını aştığı için kira gelirini beyan etmek zorunda. Beyan edeceği safi iradın ve ödeyeceği verginin hesabı aşağıdaki gibi olacak.
2009 yılı konut kira geliri 7.400 TL
İstisna tutarı -  2.600 TL

İstisnadan sonraki kira 4.800 TL
% 25 götürü gider -  1.200 TL

Safi irat (vergi matrahı) 3.600 TL
Ödenecek gelir vergisi 540 TL


YARIN: 2009'da satılan evin vergisi, kar payını beyan eden vergi iadesi alacak

İletişim |  Künye | 
Copyright Türkmedya A.Ş. Akşam Gazetesi Güneş Gazetesi Tercüman Gazetesi Autocar Dergisi Alem Dergisi FourFourTwo Dergisi Eve Dergisi Platin Dergisi Stuff Dergisi Maxim Dergisi Alem FM 89.2 Lig Radyo 92.3