09 MART 2010 SALI

Atılgan Bayar atilgan.bayar@aksam.com.tr

Devlet, siyaset ve tarikat

CHP mi tarikatlara karşı? CHP elitinin türbelerini ziyaret ettiği Hacı Bektaş-ı Veli ve Mevlana'yı kim zannediyorsunuz; new-age düşünürler mi?
En 'hard-core' tarikat pirleridir.

Peki kim, 12 Eylül askeri yönetimi mi tarikatlara karşıydı?
Yönetime el koyan Milli Birlik Komitesi'nin beş üyesinden ikisinin Bektaşi olduğunu bizzat Kenan Evren açıklamadı mı?
Bülent Ecevit mi karşıydı tarikatlara?
1997 yılında 28 Şubat gelirken muhalefet lideri olarak Diyanet İşleri Başkanı'nı ziyaret edip, 'tarikat olaylarına el konulması'nı isterken bile, 'bazı tarikatların Türk-İslam kültüründe önemli bir yeri ve köklü gelenekleri vardır,' şerhini koyan o değil miydi?
Devlet mi karşı tarikatlara?
Bir tarikat şeyhi, Nakşi Mehmed Zahit Kotku, Bakanlar Kurulu Kararı ile Süleymaniye Camii mezarlığına defnedilmedi mi?
Mesut Yılmaz mı karşıydı tarikatlara?
Güldürmeyin beni; bir tarikat şeyhinin anısına Sheraton Oteli'nde yapılan toplantıya, o değil de ben mi katıldım?
MGK mı karşı tarikatlara?
Basına sızan irtica ile mücadele raporlarında, bazı tarikatlarla 'devlete kazandırmak için iletişim kurulduğu' söylenmiyor muydu?
Öyle ya da böyle, Cumhuriyet tarihi boyunca fiili olarak 'tarikatlar'ın tümüne karşı tutum alan bir siyaset veya iktidar olmadı.
Kendi meşreplerine göre, hadi açık söyleyelim, 'iyi tarikat', 'kötü tarikat' ayrımı yaptılar.
Zaten binlerce yıllık gelenekleri olan tarikatlar da öyle, 'kapıya kilit vurunca,' buharlaşmadı, yok olmadı. Bugün Türkiye'nin her yerinde dergahlarından, kılık kıyafetlerine, ayinlerine kadar tarikatları gözlemliyoruz.
Kimilerine sinirleniyor, kimilerine sempatiyle bakıyoruz. Ama varlar ve milyonlarca bağlılarıyla karşımızda duruyorlar.
Bir tek farkla...

Geçmişte tarikatlar siyasete mesafeli dururken, kendi mensuplarının siyasi tutumlarını bile tamamen desteklemezken, bugün bağlıları eskisine oranla daha fazla siyasallaştı...
Bu siyasallaşmanın sebebini ise, 'tarikatların devleti ele geçirme' kabulüne bağlamak kadar, özellikle 28 Şubat döneminde tarikatlar üzerindeki merceklerin onları endişeyle bir siyasi kampa savurması olarak da okuyabiliriz.

Nitekim, daha önceleri CHP'ye, DSP'ye oy veren tarikat ehli var iken; bugün bunların sayısının eser miktarlara düştüğünü gözlemliyoruz.
Yapıları gereği, aslen siyasete uzak durması gereken tarikatlar arasında elbette 'siyasi emellere sahip' olanları ve siyasal operasyon aleti olarak kullanılmaya açık olanları var.
Ancak Cumhuriyet tarihinin serencamı da gösteriyor ki; tarikat ehlinin ne tümü sağcıdır, ne tümü İslamcıdır, ne tümü siyasaldır ne de tümü bir siyasi partiyi destekler...

Tarikatlar bugün, modernizmin karşılık veremediği maneviyat ihtiyacını karşılamaya çalışan, çelişkili gibi görünse de bizzat modernizm ile birlikte yeniden popülerleşen kadim oluşumlar.
Bazı siyasal niyetlerin onları politikleştirmesinin yanı sıra... Kategorik siyasi baskı ve tavrın da aynı, belki de daha fazla oranda onları siyasal kutuplardan birine savurduğunun ve orada polarize ettiğinin anlaşılması gerekiyor.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.