09 MART 2010 SALI

Hüsnü Mahalli hmahalli@superonline.com

Irak seçimleri ve demokrasi

2003'ten bu yana ve bir milyonu aşkın insanın ölümüne neden olan Amerikan işgali altındaki Irak'ta önceki gün seçim vardı. Resmi tatil günü olan cuma yerine pazar günü yapılan seçime yüzlerce parti, grup, örgüt ve bir o kadar bağımsız kişi katıldı. Ki bunların büyük bölümü kendi aralarında da ittifak kurarak ortak listeler oluşturdu.

Bu ittifakların en önemli 6 tanesini sayalım:
1-Şii Yüksek Devrim Konseyi'nin başkanlığındaki ittifakta yaklaşık 30 parti, grup ve örgüt var. Bu grubun başbakanlık adayı eski Başbakan İbrahim Caferi ya da şimdiki Cumhurbaşkan yardımcısı Adil Abdülmehdi.

2- Yine Şii olan ancak dinsel eğilimleri fazla ağır basmayan şimdiki Başbakan Nuri Maliki başkanlığındaki ittifakta ise yine 40 kadar Şii, Sünni, Hıristiyan parti, grup, örgüt, aşiret bulunmaktadır.

3-Şimdiki İçişleri Bakanı Cevad Bolani'nin başkanlığını yaptığı üçüncü ittifak 'dinci olamayan' 38 kadar parti, grup ve örgütü bir araya getirmektedir. Bolani'nin de yanında Sünniler, Şiiler, Hıristiyanlar ve bazı Kürtler var. Gelen ilk bilgilere göre bu ittifak Allavi ittifakı ile birincilik için yarışıyor.

4- Tümüyle Sünni olan ve şimdiki parlamento Başkanı Samırrai ile İslamcı Parti lideri Tikriti'nin önderliğindeki bu ittifakta 20 civarında parti, örgüt, grup ve aşiret bulunmaktadır.

5-Eski Başbakan Ayad Allavi'nin başkanlığını yaptığı bu ittifakta yine çok farklı laik, liberal ve ılımlı Şii ve Sünni kesimlerin temsilcileri yer almaktadır. Bu ittifakın sürpriz yapması ve ciddi bir oy kazanması beklenmektedir.
6-Kürtlere gelince. KDP lideri Barzani ile KYB lideri Talabani'nin önderliğini yaptığı Kürt ittifakta 10 kadar grup ve parti var. Ancak bu ittifak karşısında bu kez Kürt bölgesinde iki rakip var. Geçen Kürdistan seçimlerinde 25 sandalye kazanan değişim hareketi ile Kürdistan İslamcı Partisi.
Gelelim Türkmenlere.

Türkmenler kendi aralarında ortak bir cephe kuramayınca ayrı ayrı ittifaklarda yer aldılar. Bu durum ise kuşkusuz Türkmenlerin hem Kerkük'te hem de genel olarak Irak'ta etkinliğini azaltıyor.
Görüldüğü gibi bu seçim sonuçları 2005'ten farklı olarak çok daha karmaşık bir siyasal, mezhepsel ve etnik bir yapı ortaya çıkaracaktır. Kurulacak hükümet büyük olasılıkla 3-4 parçalı olacak. Bunun sonucu olarak hükümetin kurulması ve Cumhurbaşkanlığı seçimi zorlaşacak.
Tabii bölgesel ve uluslararası koşul ve dengeler işi daha da karmaşık bir hale getirmezse!!

Çünkü herkes başta İran olmak üzere tüm bölge ülkelerinin bu seçimlere dolaylı-dolaysız karıştığını ve kendi yandaşlarına destek verdiğini biliyor. Türkiye ise tüm bölge ülkelerinden farklı olarak ittifak blokları ile eşit düzeyde ilişki kurmakta ve tavrının her zaman Irak'ın birliğinden yana olacağını ısrarla söylemektedir. Bunun sonucu olarak herkes Türkiye'nin Irak'ta özel bir hesabı ya da ajandası bulunmadığını söylüyor ve buna inanıyor.

Irak'ın ve Türkiye ile stratejik düzeyde ilişkisi olan Suriye, bir Arap ülkesi olan Irak'ta çok daha farklı bir anlayışla Amerikan karşıtı ittifaklara ya da parti ve gruplara sıcak yaklaşmaktadır. Suudi Arabistan ve Sünni diğer Körfez ülkeleri Irak'ın Şii ağırlıklı bir ülke olmaması için ellerinden gelen her şeyi yapıyor. Gerekirse Sünni direniş güçlerine destek veriyor ve klasik müttefik ABD'yi Irak'ı Şiileştirmek ve İran'ın kontrolüne bırakmakla suçluyor. Görüldüğü gibi seçim sonuçları ne olursa olsun Irak'ın kaderini ABD değil, komşu ülkeler belirliyor.

Yani Türkiye, İran ve Suriye olmadan hiç kimse Irak'ı kontrol edemez. Bu ülkelerin kendi aralarında anlaşması ve Irak ile ilgili ortak bir proje ya da plan geliştirmeleri durumunda bu ülkede barış, istikrar, güvenlik ve daha önemlisi demokrasi çok daha hızlı bir şekilde gelişir ve yerleşir. Ama aynı zamanda ABD ve müttefiği Batılı ülkeler ile Kuzey Irak'a özel ilgi duyan İsrail'in hiçbir şeye karışmaması gerekiyor.
Ayrıca bazı bölge ülkelerinin ve bu ülkelerdeki anti-demokratik gerici dikta yönetimleri işbaşında tutan ABD'nin Irak'taki olası demokratik geleneklerden korkmaması gerekiyor.
Bütün bunlar olmayacağına ve ABD, Irak, Mısır, Suudi Arabistan, Ürdün ve benzeri yandaş ülkelerde demokrasi istemeyeceğine göre sonucu ne olursa olsun Irak'taki seçimlerin hiçbir anlamı olmayacaktır.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.