AKŞAM GAZETESİ | Deniz Gökçe | 2010-03-12

kategori2

Enflasyon beklendiği gibi yüksek

Şubat ayı enflasyonu ilan edildi ve  TÜFE enflasyonu  piyasa beklentisinden oldukça yüksek geldi. Ancak bunun nedeni büyük çapta ve  beklenilebileceği gibi, soğuk ve kötü hava koşullarından kaynaklanan  gıda fiyatlarındaki artış oldu. Çekirdek fiyat göstergelerindeki artış ise düşük gerçekleşti. Bu da enflasyonist baskıların zayıf olmaya devam ettiğini işaretliyor.
Yıllık enflasyon  % 10.1 seviyesine ulaştı ve şu andaki endişe  enflasyon beklentilerinde bir bozulma yaşanması riski . Merkez Bankası şubat ayında yüksek enflasyon rakamlarını öngördüğünü zaten  belirtmişti ve piyasa da  düşük faiz stratejisinin değişmesini pek beklemiyor. Bu nedenle faiz politikasında bir değişiklik olmayacak görüşü genele hakim.
Bilindiği gibi biz uzun vadeli trendleri yakalamak için pay çarpı artış hızı demek olan katkılar tablosuna bakıyoruz.

Enflasyonuna katkı tablosu (pay x artış hızı - %)
 Ara-08 Ara-09 Oca-10 Şub-10
TÜFE 10.1 6.5 8.2 10.1
Gıda-alkol. İçecek. (28%) 3.4 2.6 2.6 4.1
Konut (19%) 3.8 0.4 0.6 0.8
BİRİNCİ GRUP (47%) 7.2 3.0 3.2 4.9
Ulaştırma (13%) 0.3 1.0 1.4 1.3
Otel, lok. ve kafeler  (5%) 0.8 0.4 0.4 0.5
Ev eşyası (8%) 0.8 -0.2 -0.1 -0.1
Çeşitli mal ve hizm. (5%) 0.5 0.5 0.4 0.3
Sağlık (3%) 0.1 0.1 0.1 0.0
İKİNCİ GRUP (32%) 2.4 1.8 2.1 2.1
Alkol-tütün (5%) 0.0 1.0 2.2 2.8
Giyim-ayakkabı (7%) -0.1 0.2 0.2 0.3
İletişim-Haberl.(5%) 0.2 0.2 0.1 0.2
Kültür ve eğl. (3%) 0.2 0.2 0.2 0.2
Eğitim (2%) 0.2 0.1 0.1 0.1
ÜÇÜNCÜ GRUP (21%) 0.5 1.7 2.9 3.2

Şubat ayında TÜFE % 1.45 artışla, piyasanın % 0.6'lık tahmininden yüksek gerçekleşti. Böylece yıllık enflasyon geçen ayki % 8.2 düzeyinden  geçmişte, Aralık 2008 tarihindeki % 10.1'e yeniden yükseldi. Bu artış tabloda görüleceği gibi büyük çapta gıda ve alkolsüz içeceklerdeki artıştan ve alkol ve tütün zammından kaynaklanıyor. 
Gıda fiyatlarındaki aylık % 5'lik artış, gıda fiyatlarının yıllık   % 9.4'ten % 14.8'e yükselmesine neden oldu. Piyasa yıllık enflasyonun mart ayında 1 puan civarında azalmasını bekliyor, fakat yine de yılın ikinci yarısına kadar yüksek seviyelerde kalabilir. Geçmişten gelen baz etkisinin yılın sonunda  olumlu yönde etki yapması ve TÜFE'nin yıl sonuna doğru % 7-7.5 seviyesine  gevşemesi genel piyasa  beklentisi. 
ÜFE ise aylık % 1.66 artarak yine beklenen % 0.7'lik artıştan fazla geldi. Bu doğrultuda, yıllık ÜFE artışı da önceki ayki % 6.3'ten % 6.8'e çıktı.
TÜFE'deki yıllık artışa karşın, çekirdek fiyat göstergelerinde önemli bir değişiklik olmadığı da gözüküyor. Merkez Bankası'nın en fazla önem verdiği çekirdek fiyat göstergesindeki ( I ), (gıda, alkollü içecekler, tütün, altın hariç) yıllık artış önceki aya göre 0.2 puan yükseldi ve % 4.0 oldu.
Özetle  bir defalık  vergi artışları ve gıda fiyatı artışlarının yıllık enflasyon artışını oluşturuyor. Bu iki kalem enflasyonu yukarı çekerken, çekirdek fiyat göstergelerindeki olumlu görünüm, temel enflasyon eğiliminin düşük seyretme eğilimini bozmaz diye düşünmek doğru. Piyasadaki genel kanı beklentiler bozulmaz ve faiz politikası da değişmez. Ancak bu değerlendirmenin doğru olup olmadığını sadece zaman gösterir.
Dış alemde Yunanistan sorunu büyür ve  kurda veya örneğin enerji fiyatlarında artış olursa tablo tabii ki değişir!