AKŞAM GAZETESİ | Deniz Gökçe | 2010-03-17

Tarımda istihdam artışı işsizliği düşürdü

Bilindiği gibi Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi “betam” her ay işsizlik verilerini analiz etmekte ve gelişmeleri raporlamaktadır.
Ülkemizdeki işsizlik gelişmeleri konusundaki yorumlar sık sık yanıltıcı olabiliyor. Bu nedenle “betam” analizleri konuyu en iyi anlatan yaklaşım. Betam Direktörü Dr. Seyfettin Gürsel ve araştırmacı Arda Aktaş tarafından incelenen TÜİK Aralık 2009 verilerinin sergilediği durum aşağıda aktarılıyor.
TÜİK’ in 15 Mart’ta açıkladığı ham işgücü verilerinde  tarım dışı istihdam aralık ayında bir önceki yılın aralık ayına göre 348 bin kişi, tarım dışı işgücü ise 371 bin kişi artmıştır.
Bu gelişmelerin sonucunda tarım dışı işsiz sayısı 23 bin kişi artarak tarım dışı işsizlik oranı Aralık 2008’de yüzde 16,8 olan seviyesinden, Aralık 2009’da 16,6’ya düşmüştür.
Şekil 1’de TÜİK tarafından açıklanan işgücü göstergelerinin bir önceki yılın aynı ayına göre değişimi verilmektedir. Aralık 2008’den sonra ilk defa Ekim 2009’da, bir önceki yılın aynı ayına göre artış gösteren tarım dışı istihdam, Aralık 2009’da 16 milyon 307 bin kişiye
ulaşmıştır.
Bu durumu yıllık bazda istihdam artışının devam ettiği şeklinde yorumlayabiliriz. Böylece genişleyen istihdam olanakları işgücündeki artışı bir miktar dengelemiş ve işsiz sayısındaki artış 23 bin kişi ile sınırlı kalmıştır.

 

Şekilde görüleceği gibi işsizlikte dikkate değer bir iyileşme söz konusudur. Tarım dışı işsizlik oranı Aralık 2008’de yüzde 16,8 olan seviyesinden, Aralık 2009’da 16,6’ya düşmüştür. Ancak belirtmemiz gerekir ki normal trendinde 500-550 bin civarında artan tarım dışı işgücünün, 371 binlik bir artışla sınırlı kalması, hem güçlü baz etkisinden hem de tarım istihdamındaki aşırı artıştan kaynaklanmaktadır.
Tarım dışı işgücü artışı üzerinde baz etkisi, en güçlü şekilde 2010 Ocak ayında görülecektir. Bu tarihten 2010 Haziran ayına kadar, baz etkisinin tarım dışı işgücü artışı üzerindeki etkisi azalarak devam edecektir. Dolayısıyla işsizliğin esas rotası 2010’un ikinci yarısında belli olacaktır.
Tarım istihdamı yıllık olarak 2008’e kadar azalan bir seyir izlerken durgunlukla beraber 2008 ve 2009 yıllarında tarım istihdamında artışlar başlamıştır. Tarım dışı sektörlerde istihdam olanaklarının azalmasıyla birlikte tarımdan göç durmuş ve tarımda yapay bir istihdam artışı ortaya çıkmıştır. Tarım istihdamı 2008 Aralık ayından 2009 Aralık ayına 637 bin kişi artmıştır. Bu olağanüstü yüksek seviye işsizlik artışını gizlemektedir.
Ekonomik canlanmanın istihdam etkisini daha yakından takip etmek amacıyla işgücü piyasası göstergelerini mevsimsellikten arındırarak aylık bazda değerlendirdiğimizde tarım dışı işsiz sayısının 31 bin kişi azalarak, kasım döneminde 3 milyon 170 binden aralık döneminde 3 milyon 139 bin seviyesine düştüğünü görüyoruz. Mevsimsel etkilerden arındırılmış tarım dışı işsizlik oranı ise kasım döneminde %16,2’lik seviyesinden aralık döneminde %16,1’e gerilemiştir.