Seçim yardımları yasallaşıyor mu?

AK Parti kurmayları tarafından verilen ve Seçim Kanunu'nda değişiklik öngören yasa teklifi, muhalefetin tepkisini çekti. CHP verilen yasa teklifiyle ilgili sorularını kamuoyuyla paylaşma kararı aldı. CHP kurmayları, tasarıyla ilgili sorularını bugün kameralar karşısında soracak

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Haluk İpek'in verdiği Seçim Kanunu'nda değişiklik öngören yasa teklifi muhalefetin tepkisini çekti. CHP Grup Başkanvekilleri ile CHP Konya Milletvekili Atilla Kart bugün bir basın toplantısı yaparak teklifle ilgili sorularını kamuoyuyla paylaşma kararı aldılar.
Teklif ile, seçim bürolarının kurulması, telefon ve elektronik posta yoluyla propaganda yapılabilmesi, seçmene değeri 5 TL'yi geçmeyecek tanıtım malzemelerinin dağıtılması, kolluk kuvvetlerinin görevli oldukları bölgede oy kullanması gibi düzenlemeler bulunuyor.
CHP, AK Parti'nin 'Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun ile Milletvekili Seçimi Kanunu'nda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifini mercek altına aldı. İşte çok tartışılacak maddeler:

SEÇMENE EKMEK Mİ DAĞITILACAK?
AK Parti'nin Seçim Kanunu'nda değişiklik öngören teklifinin 4'üncü ve en çok tartışılacak maddesinde, 'Siyasi partiler ve bağımsız adayların, üzerinde kendilerine ait reklam veya ilan bulunan ve her biri için değeri 5 Türk Lirası'nı geçmeyen kalem, anahtarlık, ajanda, şapka, çanta, tişört vb. tanıtım malzemelerini dağıtabilecekleri ve dağıttırabilecekleri de düzenlenmiştir' deniyor.
27 Mart yerel seçimlerinde yaşanan yardım tartışmalarını hatırlatan bu madde, İktidar partisi yardımları yasal hale getiriyor yorumlarına neden oldu. Ayrıca düzenlemede gıda dağıtılamayacağı belirtilmiyor vb. tanıtım malzemeleri ifadesi dikkat çekiyor. Bu nedenle, 'Adaylar, üzerinde kendi isimleri bulunan ve değeri 5 TL'yi geçmeyen ekmek ya da makarna paketlerini yoksul bölgelerdeki seçmene dağıtırsa seçimin kaderi değişebilir' yorumu yapılıyor.

MASRAFLARI KİM KARŞILAYACAK?
Teklifin 1'inci maddesi seçim zamanlarında siyasi partiler ve bağımsız adaylar tarafından açılabilecek 'seçim büroları'nın açılma usul ve esaslarını düzenliyor. Maddede bir ilde kaç seçim bürosu açılabileceği ve bunların finansmanının nereden karşılanacağı belirtilmiyor. Siyasi partiler, yasa gereği köylerde teşkilatlanamıyor. Peki bu düzenleme ile köylerde de seçim büroları kurulabilecek mi? Ayrıca milletvekili adayı, seçildiği takdirde, onlarca seçim bürosunun giderini karşılayan finansörü ile ilgili objektif olabilir mi? Bu madde seçimin finansmanı ve bunun denetimi konusunda yeni bir tartışmayı başlatacağa benziyor.

SEÇİM KURULU YERİNE NEDEN VALİ?
Hukukçular düzenleme ile ilgili şu uyarıyı da yapıyorlar, 'Seçim bürosu açmak bir seçim faaliyetidir ve bunu denetleyecek olan da seçim kurulu başkanıdır. Ancak düzenlemede seçim bürosu açmak bir propaganda faaliyeti olarak görülmüş ve denetim mülki amirlere bırakılmıştır' Hukukçular bu durumun yargı denetimini ortadan kaldıracağı uyarısında bulunuyorlar.

SEÇMEN KAYDIRILABİLİR ENDİŞESİ
Teklifin 15'inci maddesi, kolluk kuvvetlerinin seçim günü görev yaptıkları sandıkta oy kullanabileceğini öngörüyor. 'Bu durum milletvekili seçimlerinden çok yerel seçimlerde belirleyici olur' yorumlarına neden olan bu düzenleme ile 'kritik bölgelere seçmen kaydırılması söz konusu olabilir' uyarısı yapılıyor.

CEP TELEFONU İLE ANTİ-PROPAGANDA
Uzun süredir iktidar partisinin kullandığı cep veya ev telefonuna mesaj bırakma yöntemiyle yapılan propaganda da yasal hale getiriliyor. Ancak hukukçular seçmenlerin özel telefonlarının ya da elektronik posta adreslerinin öğrenilmesinin özel hayatın gizliliği ilkesine aykırı olduğunu söylüyorlar. Bu düzenleme ile ilgili bir diğer uyarı ise propaganda gibi anti-propagandanın da yapılabileceği. Uzmanlar özellikle yurtdışından yapılabilecek anti-propagandanın önlenmesinin mümkün olmadığını söylüyorlar.

SANDIK GÖREVLİLERİ BASKI GÖRÜRSE
Seçmenler sandık başında cep telefonu kullanamayacaklar ancak sandık görevlileri cep telefonu ile konuşabilecek. Seçim uzmanları, sandık görevlilerine telefon yoluyla baskı kurulabileceği ve bu durumun seçim güvenliğini olumsuz yönde etkileyebileceği uyarısını yapıyorlar.