26 MART 2010 CUMA

Deniz Gökçe deniz.gokce@aksam.com.tr

Almanya göbeğinden çatlarken

ABD ile İngiltere, ve Almanya ile Avrupa'nın geri kalanı arasında Çin ve Almanya'nın tüketimi arttırmayıp ihracata tutunmaları, ve dengesizliklerin sürmesine neden olmaları ithamı sonrası çıkan kavga, dünya genelinde yankılar ve kaos yaratırken, Yunanistan'ın ekonomik çöküşü sonrası Almanya'da, Almanlar arasında da ciddi görüş ayrılıkları ortaya çıktı.
Der Spiegel, Peter Bofinger adlı bir iktisatçı ile Joachim Starbatty adlı bir diğer iktisatçıyı karşı karşıya getirdi.

Bofinger 57 yaşında , Berlin'deki Federal Hükümet'e danışmanlık hizmeti veren beş kişilik konseyin üyesi, ve 1997 yılında da euro tek para sistemi lehine açılan kampanyanın lideri idi.
Starbatty ise 69 yaşında, Tübingen Üniversitesi Emeritus Profesörü ve 1997 yılında üç başka iktisatçı ile beraber Alman Anayasa Mahkemesi'nde euro tek para sistemine girilmesine karşı bir dava açmışlar, ama başarılı olamamışlardı.
Spiegel'in euro denen tek para sisteminin tesisi bir hata mı idi sorusuna Bofinger 'Tabii ki hayır, bugün içinde bulunduğumuz euro sisteminde paramız euro hem dolar, hem yen gibi paralardan çok daha istikrarlı. Kaldı ki euro Avrupa'ya hem büyüme hem de zenginleşme getirdi.' derken, Starbatty ' Gerçekçi bakıldığında euro bir hata idi. Parasal birilik üyelerinin ayni politikaları uygulaması ve ayni verimlilik düzeyinde olması gerekti. Şu anda Yunanistan'daki daramatik gelişmelerin gösterdiği gibi, gereken harmonizasyon gerçekleşmedi.' diyor.
Spiegel şu anda ne hissediyorsunuz dediği zaman, Starbatty ' Üzücüdür ki korkularımız gerçek oldu. Parasal birlik zaten kendimizi kandırararak tesisi edilmişti. Parasal birlik, Avrupa için bir modernizasyon programı olarak gündeme gelmişti ve birliği istikrara sokacağı vaad edilmişti, ama gerçekte birlik parçalanıyor ve gerçekten istikrarsız hale geliyor!' diyor, Bofinger ise 'Ne demek istikrarsız? 1999 yılından bu yana enflasyon yüzde 2 düzeyinin altında, enflasyon mark döneminin de önemli boyutta altında gerçekleşiyor, Bütçe açığımız ABD'den, Japonya'dan ve İngiltere'den küçük, Borç / GSYİH oranımız ise hem ABD hem de Japonya'dan daha düşük. euronun baskı görmesi söz konusu değil ve euroyu yaratan düşünce akıllı ve uzun görüşlüydü.' diye itiraz ediyor.
Spiegel euronun mahzurları var mı diye sorduğunda Bofinger 'Tabii ki euro şu anda geçmişe göre daha kötü durumda imiş gibi duruyor. Ancak bu sürpriz değil ki, dünya ekonomisi dev bir fırtına atlatıyor. Ama bu soruna rağmen mesela Avrupa ülkelerinin paraları spekülatif ataklara uğramıyor, geçmişte önemlü ölçüde isitikrarsızlık yaratan piyasalar şu anda euro bölgesini etkilemiyor!' diyor, ama Starbatty 'İşte bu temel problem, çünkü geçmişte döviz kurları ekonomilerin kendi durumlarını döviz kurunu düşürüp arttırarak kontrol etmelerine yarardı, bu bugünkü euro sisteminde ise bu mümkün değil, bu nedenle de tamamen farklı dengesizlikler ortaya çıktı, bugün parasal birlik sonrasında Kuzey Avrupa'da güçlü bir blok ve Güney Avrupa'da güçsüz bir blok ortaya çıktı, güçlü Kuzey, tarihinde paraları hep devalüe olmuş ülkelerle birleşti, örnek vermek gerekirse İtalya konuşulmalı, 1950'li yıllarda ben 6.7 mark ödeyip 1000 lire alırdım, şimdi ise bir mark 1000 lireden az değerde (sabitlenen kurdan bahsediyor).'
Spiegel burada, peki eski paralar yeniden gündeme getirilse neler olur diye soruyor. Bofinger 'Bir felaket gerçekleşir, Alman Markı çok büyük oranda değer kazanır, yüzde 10-20 arasında değerlenir,ve büyük çabalarla elde ettiğimiz rekabet gücü bir gecede uçar gider, globalleşmenin bu kadar arttığı bir ortamda Avrupa milliyetçilik ve bölgeciliğe geri dönerse, çok ciddi bir hata yapılmış olur!' derken, Starbatty ' Ben tam tersini düşünüyorum. Euro Alman vatandaşlarına sulh sağlamak için bir araç olarak pazarlanmıştı. Bunu hiç anlamamıştım, eğer bu gerçek ise Avrupa Birliği'ni tüm ülkelere açmak gerekli idi, halbuki bugün Yunanistan'da AB bayraklarının yakıldığını görüyoruz, milliyetçilik hızla baş kaldırıyor!' tezini savunuyor.
Spiegel bütün Avrupa ülkeleri kendi paralarını muhafaza etmiş olsalardı daha iyi mi olacaktı diye soruyor, Starbatty ' Evet, çünkü bir birlik eşit olamayan ama eşitmiş gibi davranan üyelerden oluştuğu zaman verimli işleyemez. Almanya kendisi için suni bir rekabet avantajı yarattı ve dünya piyasalarında pay kaptı ama bu ihracat sektörlerinde yüksek aşırı kapasite yarattı, bu nedenle de bugün ihracata dönük, mesela Baden Württemberg'de güneybatıda bulunan firmalar çok kötü durumdalar, yani parasal birlik ekonomilerin yapısını sağlıksız bir duruma getirdi!' diyor ama, Bofinger 'Bu dengesizlikler için euroyu itham edemezsiniz, çünkü sorumlu olan ekonomi politikaları, birleşme değil, Almanya'da 1995 yılından bu yana ücret artışı olmamasının nedeni, politikacıların kısa vadeli işçi istihdamının hükümet tarafından, teşvik edilmesi, çünkü hükümetler sosyal güvenlik ödemeleri nedeni ile şirketlerin rekabet avantajı kaybedeceği düşüncesinden hareket ediyorlardı, biz gerçekte ihracata çok fazla ağırlık vermiştik, tersine Yunanistan, İspanya ve İrlanda ise dış talebe değil, iç talebe daha fazla ağırlık vermişlerdi, yani birlik değil tercih edilen politikalar sorun yarattı!' tezini ortaya atıyor.
Görüldüğü gibi tezler siyah ile beyaz kadar farklı, Almanya bölünmüş durumda, bu nedenle de Alman politikacıları adım atmakta, tercih yapmakta çözüm üretmekte zorlanıyorlar ve popülizme doğru itilmekteler, sonunda Merkel de 'IMF Kurtarsın!' demek durumuna geldi!

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.