AKŞAM GAZETESİ | Utku Çakırözer | 2010-03-26
İspanya'dan görünen Türkiye
Avrupa Komisyonu tarafından organize edilen gezi kapsamında Türk basın kuruluşlarının temsilcileri AB Dönem Başkanı İspanya'nın başkenti Madrid'de İspanyol hükümet yetkilileri, akademisyenler ve gazeteciler ile çeşitli görüşmeler gerçekleştirdi. İspanya'dan görünen Türkiye manzarası şöyle:
Türkiye üzerine çalışmalarıyla tanınan Compultanse Üniversitesi Öğretim Görevlisi Prof. Dolores Rubia Garcia, İspanya'da diktatör Franco'nun ölümünden sonra yapıldığı gibi, Türkiye'de de anayasayı tadil yerine sil baştan demokratik bir anayasa yazılması gerektiğini vurguladı. İspanya ve birçok ülkenin üyelik sürecinde siyasi uzlaşma sağlanarak reformlar yapıldığına dikkat çeken Garcia, Türkiye'deki temel eksikliğin bu olduğuna dikkat çekti. İspanya'da asker-sivil ilişkilerinin normale dönmesinde NATO üyeliğinin etkili olduğunu belirten Garcia, 'Benzer biçimde Türkiye'de askeri reformlarda AB süreci etkili olmakta' tespitini yaptı.
NEDEN DESTEKLİYORLAR
Araştırmalara göre İspanyol halkı Türkiye'nin AB üyeliğine kuşkulu yaklaşmasına rağmen, İspanyol hükümeti net destek veriyor. Almanya ve Fransa'nın karşı çıktığı Türkiye'nin AB üyeliği için İspanya neden hevesli? Birincisi stratejik: Akdeniz ülkelerinin AB içinde öneminin artması gerektiğine inanıyorlar. İkincisi ise ekonomik: Türkiye'nin önümüzdeki dönem yapacağı yatırımlardan önemli pay kapmak istiyorlar. Nitekim dönem başkanlıkları süresince Erdoğan'ı dört ayrı toplantıya davet eden İspanya Başbakanı Zapatero da haziranda Türkiye'ye gelecek.
TASARILAR ORGANİZE Mİ
Türkiye'nin dış politikadaki destekçilerinin başında ABD, İsveç, İngiltere ve İspanya geliyor. Bu dört ülkenin hepsinde eşzamanlı olarak Ermeni tasarılarının gündeme gelmesi 'organize işler' söylentilerini güçlendirmiş durumda. İspanya'da 26 Şubat'ta Katalunya Bölgesel Parlamentosu'nda kabul edilen tasarıyı fark edemeyen Türkiye, şimdi ülkedeki 17 bölgesel parlamentonun hepsini tek tek takip ediyor. Benzer bir öneri İspanya Parlamentosu'nda verilince İspanya hükümeti alarma geçmiş. İspanyol Dışişleri Bakanı Miguel Moratinos, Meclis Başkanı'na önerinin gündeme alınmasının Türkiye ile ilişkileri zarara uğratacağı uyarısında bulunurken, iktidar ve ana muhalefet partileri öneriyi gündeme aldırmayacaklarını açıkladılar.
MAÇ DİPLOMASİSİ
Temmuz sonuna kadar AB Dönem Başkanı olan İspanya, Kıbrıs sorununda ilerleme sağlanması ve Türkiye ile AB arasında dört alanda daha üyelik müzakerelerinin açılması için çaba harcıyor. Rum Yönetimi ile iyi ilişkilere sahip olan İspanya Dışişleri Bakanı Moratinos, Kıbrıs sorununun taraflarını İspanya'da buluşturmak için uğraşıyor. KKTC'deki Cumhurbaşkanlığı seçiminin ardından yeni bir deneme yapacak.
Başbakan Erdoğan'ın üç ay içinde 2 ya da 3 kez İspanya'ya gitmesi gündemde. En önemli buluşma Real Madrid'in efsanevi stadı Santiago Bernabeu'daki Şampiyonlar Ligi Finali olacak. Barnebau'da Erdoğan'ın yanında Yunan Başbakanı Papandreu ile Ada'daki Türk ve Rum liderleri görürseniz sakın şaşırmayın!
PROTESTOCU HAPİSTE TUTULACAK
Erdoğan ile Zapatero arasındaki iyi ilişkilerden, Kürt asıllı Suriye vatandaşı Hocman Joma gibi olumsuz etkilenenler de var. Joma, 22 Şubat'ta Erdoğan'a ayakkabı fırlattığı için tutklanmıştı Sevilla'da. Erdoğan şikayetçi olmadı ama Sevilla Savcılığı hem saldırı girişimi hem de ülkeye kaçak girdiği gerekçesiyle Joma'nın sınırdışı edilmesi talebinde bulundu. Joma'nın ülkesi Suriye'ye gönderilmesi gerekiyor. Türkiye, İspanyol adli makamlarına son dakika uyarısında bulundu: 'Türkiye ile Suriye arasında vize uygulaması kalktı. Suriye'ye göndermeniz sakıncalar yaratabilir.' Uyarı üzerine İspanya iade işlemini dondurdu. Erdoğan ve Zapatero'nun karşılıklı ziyaretlerinin yaşanacağı temmuz sonuna kadar, protestocu Joma'nın tutuklu olduğu hapishaneden kımıldatılması pek olası gözükmüyor. Türk Dışişleri ise 'ne olur ne olmaz' diyerek Joma'nın kimlik bilgilerini İçişleri Bakanlığı aracılığıyla sınır kapılarına bildirdi bile...
ZAPATERO'YA TÜTÜN TAVSİYESİ
Zapatero'nun talimatıyla İspanyol Sağlık Bakanı Türkiye'ye resmi ziyarette bulunacak. Çarpıcı bir amacı var: Sigara yasağını uygulama konusunda nasıl başarılı oldunuz? İspanya'da sigara yasağı Türkiye'den çok daha eski. Ama uyan yok. Türkiye'de yasağa yüzde 90'ların üzerinde uyulmasının sırrını öğrenmek için geliyorlar. Sırrı Erdoğan'ın Zapatero'ya tavsiyesinde saklı: Önce sen liderlik gösterip bırakacaksın!