Siyasette fırtınalı yıllar

Dışişleri Bakanı, Başbakan Yardımcısı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ile Maliye Bakanı olarak görev yapan, Deniz Baykal 5 kez başbakan adayı oldu. 37., 42. ve 52. hükümetlerde yer aldı

Eski Başbakanlardan Bülent Ecevit'in 1972'de CHP Genel Başkanlığına seçilmesinden sonra Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden siyasete soktuğu Baykal, 1973'te Antalya'dan milletvekili seçildi. Ecevit'in başbakanlığında kurulan CHP-Milli Selamet Partisi (MSP) koalisyon hükümetinde Maliye Bakanı oldu. CHP'nin 14 Aralık 1974 tarihinde yapılan kurultayında, Orhan Eyüboğlu yeniden genel sekreterliğe seçildi. Yardımcılıklarına ise Deniz Baykal ve Mustafa Üstündağ getirildi. Baykal, 8 Mart 1976'da istifa etti. Merkez Yönetim Kurulu'nun 4 üyesi de Baykal ile hareket etti. CHP tarihinde bu olay '5'ler Hareketi'' olarak yer aldı. 1977'de yapılan seçimlerde CHP yüzde 41,4'le 213 milletvekili çıkardı. Ecevit, azınlık hükümetini kurdu, güvenoyu alamadı. Ecevit, AP'den istifa eden 11 bağımsızla Cumhuriyetçi Güven Partisi (CGP) ve DP'nin desteğinde yeni hükümeti kurdu. Baykal, bu hükümette Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını üstlendi.

12 EYLÜL VE SONRASI
CHP'nin 8. Olağanüstü Kurultay'ı 4 Kasım 1979'te yapıldı. Genel Başkan Bülent Ecevit, 14 Ekim ara seçimlerde partinin oy oranının yüzde 41'den yüzde 29'a düşmesi ve Ecevit'in güvenoyu istemesi üzerine olağanüstü kurultaya gidildi. Kurultayda, muhalefetteki Deniz Baykal ve Ali Topuz grupları yönetimi sert dille eleştirdiler. Ecevit, kurultaydan güven tazeleyerek çıktı. 12 Eylül 1980'deki askeri müdahaleyle Türk Silahlı Kuvvetleri ülke yönetimine el koydu. Parlamento feshedildi, siyasi partilerin faaliyetleri yasaklandı. Ecevit, 30 Ekim 1980'de CHP Genel Başkanlığından istifa etti. 16 Ekim 1981'de de siyasi partiler temelli kapatıldı. Baykal, 12 Eylül askeri müdahalesinden sonra bir süre gözetim altında tutulanlar arasındaydı. 12 Eylül sonrasında, 1987 tarihinde anayasada yapılan değişikliklerle yasaklı siyasi liderlere siyaset sahnesinde yeniden yer alma imkanı doğdu. Ecevit DSP'nin başına geçti; Baykal ise 12 Eylül sonrası kurulan diğer sol parti olan SHP'de yer aldı. 27 Ocak 1990'de SHP'nin 5. Olağanüstü Kurultayı toplandı. Baykal genel sekreterliğe seçildi. Baykal ve Merkez Yürütme Kurulu, görüş ayrılıkları nedeniyle görevlerinden istifa etti.
29 Eylül 1990'daki olağanüstü kurultayda İnönü'nün karşısına aday olarak çıkan Baykal, seçimi kaybetti. 27 Temmuz 1991'de SHP kurultayı toplandı ve yeniden İnönü-Baykal yarışı yaşandı. Baykal, bu yarışı da kaybetti. SHP'de 27 Ocak 1992 tarihinde bir kez olağanüstü kurultay ve İnönü-Baykal yarışı yaşandı. İnönü, Baykal'ı bir kez daha mağlup etti. 12 Eylül döneminde kapatılan siyasi partilerin açılabilmesine imkan sağlayan yasa 19 Haziran 1992'de TBMM'de kabul edildi. Bu sürecin ardından, 9 Eylül 1992 tarihinde CHP yeniden Türk siyasi yaşamındaki yerini aldı. 1979'daki 24. Kurultay delegeleriyle toplanan 25. kurultayda, CHP'nin aynı ad ve amblemle açılması kararı çıktı. Baykal, rakibi Erol Tuncer'i geçerek genel başkan oldu.

CHP MECLİS DIŞINDA
Mesut Yılmaz hükümeti, yolsuzluk ve Türkbank ihalesi konusunda verilen gensoru üzerine 25 Kasım 1998 tarihinde düştü. Hükümet hakkında gensoru veren partiler arasında CHP de yer aldı. Daha sonraki süreçte Bülent Ecevit tarafından DSP azınlık hükümeti kuruldu ve 18 Nisan Seçimleri'ne bu hükümetle gidildi. Seçimlerde, CHP, Cumhuriyet tarihinde ilk kez Meclis dışında kaldı. CHP, yüzde 8.71 oy oranı ile barajı aşamadı.

Genel başkanlıktan 2. Kopuş
CHP'nin meclis dışında kalmasının hemen ardından Baykal, 22 Nisan 1999'da genel başkanlıktan istifa etti. Parti Meclisi, Cevdet Selvi'yi genel başkan vekilliğine getirdi ve olağanüstü kurultay kararı alındı. 22 Mayıs 1999 tarihinde yapılan olağanüstü kurultayda genel başkanlık yarışı Altan Öymen, Hasan Fehmi Güneş, Murat Karayalçın, Ertuğrul Günay ve Hurşit Güneş arasında yaşandı. Altan Öymen, 3, turda 521 delegenin oyunu alarak genel başkanlığına seçildi. CHP Parti Meclisi üyelerinin belirlenmesi için 26 Haziran 1999'da yeniden kurultaya gidildi. Basına ''hiziplerin liste savaşı'' olarak yansıyan tartışmaların ardından Altan Öymen, 60 kişilik parti meclisi için her kesimi kapsayan bir liste hazırladı. Değişik grupların kendi listelerini hazırladığı seçimde 60 kişilik parti meclisinde Baykal ekibi çoğunluğu elde etti; genel sekreterliğe Tarhan Erdem getirildi. Baykal,1 Ekim 2000'de toplanan 11. Olağanüstü Kurultay'da, 15 ay aradan sonra yeniden genel başkanlık koltuğuna oturdu. Baykal, bugün CHP Genel Başkanlığından 2. kez istifa etmiş oldu.